Bộ công cụ ASEAN về tiết kiệm chi phí các biện pháp phi thuế quan

 
Các biện pháp phi thuế quan (NTM) được Ủy ban Liên hợp quốc về thương mại và phát triển (UNCTAD) định nghĩa là các biện pháp chính sách, khác với thuế quan thông thường, có thể có tác động kinh tế đối với thương mại hàng hóa quốc tế bằng cách thay đổi số lượng giao dịch hoặc giá cả, hoặc cả hai. Trong khi hầu hết các NTM được tạo ra để đạt được các mục tiêu chính sách công hoặc các mục tiêu xã hội và phát triển khác, thì các NTM có thể khiến việc tìm nguồn cung ứng nước ngoài tốn kém hơn.

Điều này sẽ tiếp tục tác động đến tăng trưởng năng suất, việc tạo ra chuỗi giá trị khu vực (RVC) và khả năng cạnh tranh của quốc gia. Do đó, việc rà soát các NTM trở nên quan trọng để đảm bảo các NTM được thiết kế tốt, thực hiện có hiệu quả và không gây bóp méo thương mại.

ASEAN đã thừa nhận sự cần thiết phải giải quyết các NTM để tăng cường thương mại thông qua việc tán thành một số sáng kiến. Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA), Kế hoạch Hành động Chiến lược Tạo thuận lợi Thương mại năm 2025 của Cộng đồng Kinh tế ASEAN, và Các Nguyên tắc Cơ bản về Thực hành Quy định Tốt (GRP) đã quy định về nguyên tắc các vấn đề NTM. Ngoài ra, ASEAN trong năm Chủ tịch của Brunei Darussalam đã đánh giá toàn diện nhằm hợp lý hóa các NTM như một trong những mục tiêu kinh tế ưu tiên của khối này vào năm 2021. Cuối cùng, Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 53 vào tháng 9 vừa qua đã thông qua Bộ công cụ tiết kiệm chi phí NTMs (gọi tắt là Bộ công cụ NTM).

Bộ công cụ NTM được coi là Sổ tay dành cho ASEAN được thiết kế để hỗ trợ các Quốc gia Thành viên ASEAN (xem xét các NTM áp dụng cho “đầu vào trung gian nhập khẩu” ở cấp độ 6 chữ số của Hệ thống hài hòa (HS6- số) có liên quan đến chuỗi giá trị cụ thể mà họ quan tâm có ý nghĩa quan trọng đối với việc tiếp cận thị trường, khả năng cạnh tranh quốc tế và chuỗi giá trị khu vực. Bộ công cụ NTM thu thập những hiểu biết sâu sắc từ tài liệu của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) về Đánh giá tác động của quy định, tài liệu của Ngân hàng Thế giới về NTM, khảo sát kinh doanh của Trung tâm thương mại Quốc tế (ITC) và các chương trình của chính phủ quốc gia và tài liệu học thuật.

Mục tiêu cuối cùng của Bộ công cụ NTM là khuyến khích thực hành quy định tốt thông qua việc cho phép người dùng đánh giá các NTM theo ba trụ cột chính của quá trình đánh giá NTM như sau: (i) Thiết kế NTM: đánh giá mức độ phù hợp của NTM để đạt được các mục tiêu đã nêu. (ii) Thực hiện NTM: đánh giá hiệu quả của các thủ tục và chi phí thực hiện NTM. (iii) Tuân thủ NTM: đo lường mức độ gánh nặng của NTM đối với khu vực tư nhân. Việc triển khai Bộ công cụ NTM bao gồm 5 bước, trong đó: Bước 1. Lựa chọn sản phẩm và lập bản đồ NTM: các sản phẩm được chọn trong một mối quan tâm của chuỗi giá trị quốc gia quan trọng. Bước 2. Xác định các bên liên quan: các bên liên quan là tất cả các cơ quan chính phủ chịu trách nhiệm thiết kế và thực hiện các NTM đang được xem xét, và các doanh nghiệp tuân thủ các biện pháp đó.

Việc lập bản đồ các NTM hiện hành được thực hiện bằng Cơ sở dữ liệu UNCTAD. Bước 3. Sự tham gia của các bên liên quan: được thực hiện thông qua khảo sát, thảo luận nhóm tập trung, phỏng vấn sâu và đánh giá chi tiết tuân thủ và chi phí thực hiện. Đây là lúc tất cả các bên liên quan đưa ra quan điểm của họ. Bước 4. Phân tích đầu vào của các bên liên quan: dữ liệu và thông tin thu thập được trong bước 3 được tổng hợp và phân tích để xác định các vấn đề và thách thức chính liên quan đến thiết kế, thực hiện và tuân thủ. Những hiểu biết sâu sắc được rút ra có thể là nội dung hoặc mang tính thủ tục. Bước 5. Lựa chọn chính sách: kết thúc bộ công cụ thông qua việc tạo ra các phương án chính sách để giải quyết các vấn đề đã xác định và định hướng chương trình cải cách NTM.

Lợi ích của Bộ công cụ NTMs đối với doanh nghiệp, đó là: Thứ nhất, bộ công cụ tài nguyên: cho phép người dùng đưa ra các lựa chọn chính sách nhằm thực hiện các NTM được thiết kế tốt đáp ứng các mục tiêu chính sách kinh tế và phi kinh tế, đồng thời giảm thiểu gánh nặng cho khu vực tư nhân. Thứ hai, tính linh hoạt: thiết kế của bộ công cụ rất linh hoạt và người dùng có thể tự do điều chỉnh nó dựa trên nhu cầu của họ, thời gian và ngân sách sẵn có, và lợi ích chính trị. Thứ ba là bộ công cụ NTM cung cấp nhiều cơ hội hơn cho đầu vào của khu vực tư nhân sẽ được xem xét và điều chỉnh trong quá trình đánh giá NTM. (Việt Dũng- CT)